::.پایگاه فرهنگی مذهبی صلات.::
 
 پنج شنبه  5/5/1396   اَللّهُمَ كُنْ لِوَليّك َالْحُجَّة ابْن الْحَسَنْ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَ علی آبائِه فی هذِهِ السّاعَةِ وَفی كلِّ ساعَة ولياً وَ حافِظاً وَ قائِداً وَ ناصِراً وَ دَليلاً وَ عَيناًحتّی تُسْكِنَهُ اَرْضَكَ طَوعاً وَ تُمَتّعهُ فِيها طَويلاً    
درباره اهميت خواندن نماز توضيح دهيد؟

خداوند متعال مى فرمايد: (اتْل مآ أوحى إليك مِن الكتـب و أقم الصّلوة إنّ الصّلوة تنهى عن الفحشآء و المنكر و لذكر اللَّه أكبر و اللَّه يعلمُ ما تصنعون)[1]; آنچه از كتاب به سوى تو وحى شده است بخوان و نماز را برپادار، كه نماز از كار زشت و ناپسند باز مى دارد و قطعاً ياد خدا بالاتر است و خدا مى داند چه مى كنيد. در آيه ديگرى مى فرمايد: (يـأيّها الّذين ءامنواْ استعينواْ بالصّبر و الصّلوة إنّ اللَّه مع الصّـبرين)[2]; اى كسانى كه ايمان آورده ايد، از شكيبايى و نماز يارى جوييد، زيرا خدا با شكيبايان است. هم چنين مى فرمايد: و در دو طرف روز ]اول و آخر آن [و نخستين ساعات شب، نماز را برپادار، زيرا خوبى ها بدى ها را از ميان مى برد... .[3]

    بنابراين، نماز يك تكليف الهى بوده و بر تمام انسان هاى مكلف واجب است و تمام تكاليف و دستورهاى خداوند، در راستاى خوش بختى و به كمال رسيدن انسان است.
    گرچه خوش بختى تنها در نماز نيست،اما مى توان از نماز و عبادت به بهترين و مؤثرترين عامل خوش بختى و عاقبت به خيرى انسان و بهترين و محبوب ترين عمل نزد خداوند متعال نام برد; چنان كه از پيامبراكرم(صلى الله عليه وآله)سؤال شد: كدام اعمال نزد خداوند متعال محبوب ترين است؟ فرمود: الصلاة لوقتها; نمازى كه در وقت خوانده شود.[4]
    اميرمؤمنان على(عليه السلام) هم مى فرمايد: هيچ عملى نزد خداوند محبوب تر از نماز نيست; پس امور دنيا، شما را از اوقات آن و خواندن آن در وقت، باز ندارد و به خود مشغول نكند.[5]
    نماز عامل خوش بختى است و عاقبت و سرنوشت انسان در روز قيامت به نماز بستگى دارد، زيرا امام باقر(عليه السلام)فرمود: اولين سؤال روز حساب از انسان، نماز است، اگر نماز انسان قبول شود، ديگر اعمال نيز قبول مى گردد.[6]
    «نماز» از واجباتى است كه در قرآن كريم و روايات اسلامى بيشترين تأكيد و سفارش بر آن شده و تكليف واجبى است كه مكلف ـ حتى در حال مرگ ـ بايد آن را به جا بياورد و تحت هيچ شرايطى نبايد ترك شود و توصيه تمام انبياى الهى به امت هايشان بوده و در روز حساب رسى نيز اگر اين عمل (نماز) پذيرفته شود، ديگر اعمال نيز مقبول مى افتد.
[1]. عنكبوت،آيه45.
[2]. بقره،آيه153.
[3]. هود،آيه114.
[4]. همان، ج80، ص13.
[5]. همان.
[6]. علامه طباطبائى، الميزان، ج16، ص133 و ترجمه الميزان، ج16، ص209.


تفاوت اهل نماز با كسانى كه يك روز نماز مى خوانند و يك روز نمى خوانند، در جهان آخرت چگونه است؟

آگاهى از ارزش و اهميت نماز و دانستن جايگاه نمازگزار، ما را به تفاوت نمازگزار و كسى كه به نماز كم تر اهميت مى دهد رهنمون مى سازد.

    نماز در دين مقدس اسلام، از اهميت ويژه اى برخوردار است و يكى از فروع دين و حتى ستون دين به حساب مى آيد و قرآن كريم، با تعبيرهاى مختلفى، مانند «اقيمواالصلوة و...» بر واجب بودن آن تصريح فرموده است، تا جايى كه اگر نماز قبول شود، كارهاى ديگر هم زمينه قبولى پيدا مى كنند.[1]
    قرآن كريم به جا آوردن نماز را سبب رستگارى مى داند (قد افلح من تزكى و ذكر اسم ربه فصلى);[95] به راستى رستگار شد هر كه پاكى ورزيد و نام پروردگارش را ياد كرد پس نماز گزارد. و نيز مى فرمايد: (وَ الَّذِينَ يُؤمِنُونَ بِالأَخِرَةِ يُؤمِنُونَ بِهِ وَ هُم عَلَى صَلاَتِهِم يُحفِظُونَ);[2] آنان كه به آخرت ايمان دارند، به آن ]كتاب قرآن[ ايمان مى آورند و مراقب نمازهاى خويش هستند. در اين آيه، از ميان تمام دستورهاى دينى، فقط به نماز اشاره شده است و نماز مظهر پيوند با خدا و ارتباط با اوست; به همين دليل، از همه عبادت ها برتر و بالاتر است.[3]
    اهميت نماز در روايات اسلامى نيز بر كسى پوشيده نيست; ازجمله: سلمان فارسى نقل مى كند كه در خدمت پيامبراكرم(صلى الله عليه وآله) نشسته بودم; آن حضرت شاخه خشكى را گرفت و تكان داد تا تمام برگ هايش فرو ريخت، سپس رو به من كرد و فرمود: سؤال نكردى كه چرا اين كار را كردم؟ عرض كردم بفرماييد چرا؟ فرمود: هنگامى كه مسلمان وضو بگيرد و خوب وضو بگيرد و سپس نمازهاى پنج گانه را به جا آورد، گناهان او فرو مى ريزد; همانگونه كه برگ هاى اين شاخه فرو ريخت.[4]
    حضرت على(عليه السلام) از پيامبراكرم(صلى الله عليه وآله) نقل مى كند كه فرمود: نمازهاى پنج گانه براى امت من، مانند نهر آب جارى است كه بر در خانه يكى از شما باشد. آيا گمان مى كنيد اگر كثافتى در تن او باشد و روزى پنج بار در آن غسل كند، آيا چيزى از آن بر جسد او خواهد ماند؟! به خدا سوگند كه نمازهاى پنج گانه براى امت من، چنين است.[5] هم چنين در روايتى مشهور كه از امام باقر(عليه السلام) نقل شده است كه فرمودند: اولين چيزى كه بنده بدان محاسبه مى شود نماز است; اگر پذيرفته شد، اعمال ديگر نيز پذيرفته خواهد شد و اگر ردّ شود، ديگر اعمال نيز ردّ خواهد شد.[6]
[1]. ر.ك: محمد باقر مجلسى، بحارالانوار، ج10، ص394.
[2]. اعلى،آيه14 و 15.           
[3]. انعام،آيه92.
[4]. ر.ك: همان، تفسير نمونه، ج5، ص347.
[5]. طبرسى، مجمع البيان، ج5 و 6، ص307.
[6]. همان، 308.
[7]. ر.ك: همان، بحارالانوار، ج80، ص25.


رفتارهاى مناسب و مؤثّر پدر و مادر براى نمازخوان كردن فرزندان را بيان كنيد:

برخى از رفتارهايى كه پدر و مادر در خصوص نمازخوان كردن فرزندان لازم به رعايت هستند، به شرح ذيل مى باشد:

    1. بالا بردن سطح آگاهى و شناخت فرزندان به طور غير مستقيم نسبت به فوايد نماز و نقش آن در زندگى انسان.
    2. زبان نرم و گويا با حكمت و موعظه و گفتوگوى جذاب و دل پسند درباره نماز و عمل به واجبات دينى: (ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جَـدِلْهُم بِالَّتِى هِىَ أَحْسَن)[1]; به راه پروردگارت با حكمت و پند پسنديده فراخوان و به روشى كه آن ]روش[ بهتر است، با آنان مناظره كن.
    3. فراهم كردن امكانات دل پذير (مانند: زيبا سازى محل، تهيه عطر، تهيه كردن سجاده براى فرزند)، كوتاه بودن برنامه نماز، تشويق و وعده جايزه، استمرار در برنامه ها و... .
    4. مشاوره با افرادى كه در اين زمينه مهارت دارند.
    5. آگاهى دقيق از شرايط امر به معروف و نهى از منكر براى والدين.
    6. تمرين عملى، به اين صورت كه پدر يا مادر از فرزند بخواهند كه هم زمان با آنها به نماز بايستد و هر آن چه آنها به زبان جارى كردند او نيز تكرار كند.
    7. بردن به مساجد براى شركت در نماز جماعت: از سفارشات حضرت لقمان(ع) به فرزندش اين است كه فرزندم! نماز بسيار بخوان! و هرگز نماز را از اول وقت تأخير نينداز و با جماعت نمازبگذار، هر چند در سخت ترين حالات باشد.[2]
    8. تهيه و نمايش فيلم هايى درباره نماز.[3]
[1]. نحل،آيه125.
[2]. كلينى، اصول كافى، ج8، ص348.
[3]. ر.ك: همان، تفسير نمونه، ج11، ص454ـ462; همان، ج17، ص47ـ48.


چه كنيم كه براى نماز صبح خواب نمانيم و يا اگر پدر و مادر صدا زدند از خواب بلند شويم؟

    1. كتاب هايى درباره اهميت و ارزش نماز مطالعه كنيد، تا شناخت شما در مورد نماز بيشتر شود. وقتى بدانيم نماز به معناى ارتباط و سخن گفتن مستقيم با خداوند بزرگ است و اين بالاترين توفيقى است كه يك انسان مى تواند از آن برخوردار باشد، سعى مى كند همواره خود را آماده سازد.

قرآن كريم مى فرمايد: (...وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالاَْخِرَةِ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَهُمْ عَلَى صَلاَتِهِمْ يُحَافِظُونَ)[1]; ... آنها كه به آخرت ايمان دارند به آن (قرآن) ايمان مى آورند و مراقب نمازهاى خويش مى باشند.
    2. سعى كنيد براى نماز برنامه ريزى كنيد; مثلا شب ها كمتر غذا بخوريد و زودتر بخوابيد و از هر گونه سستى و تنبلى دورى كنيد، زيرا سستى و تنبلى به ويژه براى نماز صبح از وسوسه هاى شيطان است. براى رهايى از وسوسه هاى شيطان شايسته است به خداوند بزرگ پناه برد: (قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاس * مَلِكِ النَّاس * إِلَـهِ النَّاسِ * مِن شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاس * الَّذِى يُوَسْوِسُ فِى صُدُورِ النَّاس * مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ)[2]; بگو پناه مى برم به پروردگار مردم، پادشاه مردم، خداى مردم، از شر وسوسه هاى شياطين از جنى و انسانى و... .[3]
[1]. انعام،آيه92.
[2]. ناس،آيه1ـ6.
[3]. ر.ك: همان، ج5، ص342.


چرا خواندن قرآن واجب نيست، ولى نماز خواندن هميشه واجب است؟

قرائت قرآن واجب نيست، ولى در آيات و روايات سفارش فراوانى بر آن شده است; براى مثال در آيه 20 سوره مزمل مى خوانيم: (... فاقرءُوا ما تيسَّر من القرءان...); آنچه براى شما ميسر است قرآن بخوانيد. در روايتى از امام صادق(عليه السلام) آمده است: قرآن عهد و فرمان خداوند به بندگانش مى باشد، شايسته آن است كه انسان مسلمان در پيمان خود نظر كند و هر روز پنجاه آيه از آن بخواند.[1]

    از اين نكته نبايد غفلت شود كه هر حكم واجبى، حكمت يا حكمت هايى دارد، ولى چنين نيست كه هر چه فايده و حكمتى هر چند بسيار و مهم داشته باشد، واجب شود; يعنى اين رابطه حالت عكس ندارد، زيرا علاوه بر لزوم وجود حكمت و فايده، در واجب شدن يك حكم توان مخاطب نيز لحاظ مى شود و چه بسا حكم با فايده اى كه اگر براى همه مردم مشقّت بار نبود، واجب مى شد، ولى به جهت رعايت حال مردم واجب نشده، ليكن بر آن، تأكيد فراوان شده است; مانند مسواك كردن. قرائت قرآن نيز براى همه ممكن نيست و مقدماتى نياز دارد; مانند: سواد و توانايى قرائت مصحف، براى كسانى كه حافظ قرآن نيستند (به ويژه در گذشته كه آموختن قرائت و تهيه مصحف (قرآن) چندان ساده نبود). بنابراين، نبايد به احكام يك سويه نگريست.
افزون بر آنچه گذشت، در نماز -كه از مهم ترين واجبات است- قرائت قرآن جزء واجب آن است. سوره «حمد» و سوره «توحيد» يا غير آن از سوره هايى است كه هنگام قرائت نماز، بارها خوانده مى شوند و اساساً نماز بدون قرائت سوره حمد، صحيح نيست، امّا اين كه چرا نماز واجب شده، بايد گفت:
1. «نماز» از واجباتى كه در قرآن كريم و روايات اسلامى بيشترين تأكيد و سفارش بر آن شده و تنها واجبى است كه مكلف ـ حتى در حال احتضار ـ بايد آن را به جا بياورد و تحت هيچ شرايطى نبايد ترك شود و توصيه تمام انبياى الهى به امت هايشان بوده و در روز حساب رسى نيز اگر اين عمل (نماز) مورد قبول واقع شود، ساير اعمال نيز مقبول مى افتد. خداوند در آيه هاى مختلف قرآن، بر وجوب نماز تصريح فرموده: (و أقيموا الصّلوة و ءاتوا الزكوة و أطيعوا الرسول لعلّكم ترحمون)[2]; و نماز را به پا داريد و زكات بدهيد و پيامبر ]خدا[ را فرمان بريد تا مورد رحمت قرار گيريد. «اقيموا» صيغه امر است و امر نيز بر وجوب دلالت مى كند و... .
2. در روايات اسلامى هم، مطالبى درباره علت وجوب نماز آمده است; از جمله امام رضا(عليه السلام)است كه در صفحه پيشين آمد.[3] هم چنين نماز، غفلت زدا بوده و خودبينى و كبر را از بين مى برد و پرده هاى غرور و خودخواهى را كنار مى زند و وسيله پرورش فضايل اخلاقى و تكامل معنوى انسان است.[4]
[1]. كلينى، اصول كافى، ج2، ص609; براى آگاهى بيشتر از فضائل قرآن ر.ك: اصول كافى، ج2، كتاب فضل القرآن; على اكبر تلافى، فضائل القرآن.
[2]. نور،آيه56.
[3]. همان، وسايل الشيعه، ج4، ص8 و 9.
[4]. ر.ك: ناصر مكارم شيرازى و همكاران، تفسير نمونه، ج16، ص289ـ294.


12345678910111213141516171819202122
 
پایگاه اطلاع رسانی صلات - ستاد اقامه نماز سازمان صدا و سیما    Email : zekr@irib.ir