::.پایگاه فرهنگی مذهبی صلات.::
 
 جمعه  4/1/1396   اَللّهُمَ كُنْ لِوَليّك َالْحُجَّة ابْن الْحَسَنْ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَ علی آبائِه فی هذِهِ السّاعَةِ وَفی كلِّ ساعَة ولياً وَ حافِظاً وَ قائِداً وَ ناصِراً وَ دَليلاً وَ عَيناًحتّی تُسْكِنَهُ اَرْضَكَ طَوعاً وَ تُمَتّعهُ فِيها طَويلاً    
هدف از خواندن دعا چيست؟

دعا كردن آثار فراوانى براى انسان دارد; آثار روانى، اجتماعى، تربيتى، معنوى، تقويت اراده، برطرف كردن ناراحتى ها، روشن شدن چراغ اميد در دل انسان، آرامش دل، شادى و فرح باطنى، رضا و تسليم در برابر خداوند، عبادت و خضوع در پيش گاه الهى، تقرب به خدا به وسيله دعا، آگاهى و بيدارى دل و انديشه و... از جمله آثار دعا كردن است.
    خداوند متعال، مى فرمايد: (وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِى عَنِّى فَإِنِّى قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْيَسْتَجِيبُواْ لِى وَلْيُؤْمِنُواْ بِى لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُون)[1]; و هنگامى كه بندگان من از تو درباره من سؤالى كنند (بگو) من نزديكم! دعاى دعا كننده را به هنگامى كه مرا مى خواند پاسخ مى گويم، پس آنها بايد دعوت مرا بپذيرند و به من ايمان بياورند تا راه يابند (و به مقصد برسند).
    امام صادق(عليه السلام) مى فرمايد: نزد خداوند مقاماتى است كه بدون دعا كسى به آن نمى رسد.[2]
[1]. بقره، آيه186.
[2]. كلينى، اصول كافى، ج2، ص466 و ر.ك: ناصر مكارم شيرازى و ديگران، تفسير نمونه، ج1، ص631ـ642.


دعاهايى را كه مى توان براى ذكر قنوت در نماز از آنان استفاده نمود نام ببريد.

دعاها و نيايش هاى به زبان قرآن بسيار است كه نمونه هايى از ابتداى آنها با آدرس آيه هاى آن چنين است:
(ربّنا ءاتنا فى الدنيا حسنة و...)[1]، (ربّنا أَفرغ علينا صبراً و...)[2]، (ربّنا لا تزغ قلوبنا بعد إذ هديتنا...)[3]، (ربّنا اغفر لنا ذنوبنا وإسرافنا فى أمرنا...)[4]، (ربّنا ظلمنا أنفسنا و إن لم تغفر لنا و...)[5]، (رَبَّنا اغْفر لى ولو لدىّ و...)[6]، (ربّنا اغفر لنا ولإخوننا الذين سبقونا بالايمن و...)[7]، (ربّ زدنى علماً)[8] در آيه 286 بقره مى خوانيم:
    پروردگارا! اگر ما فراموش يا خطا كرديم، ما را مؤاخذه مكن. پروردگارا! تكليف سنگينى بر ما قرار مده; آن چنان كه ]به خاطر گناه و طغيان[ بر كسانى كه پيش از ما بودند، قرار دادى. پروردگارا! آنچه طاقت تحمّل آن را نداريم بر ما مقرّر مدار و آثار گناه را از ما بشوى. ما را ببخش و در رحمت خود قرار ده. تو مولا و سرپرست مايى. پس ما را بر جمعيّت كافران پيروز گردان.[9]
[1]. بقره، آيه201.
[2]. همان، آيه250.
[3]. آل عمران، آيه8.
[4]. همان، آيه 147.
[5]. اعراف، آيه23.
[6]. ابراهيم، آيه41.
[7]. حشر، آيه10.
[8]. طه، آيه114 و ر.ك: طه، آيه25 ـ 28; مؤمنون، آيه97 ـ 98; نمل، آيه9 و 63; آل عمران، آيه38 و فرقان، آيه74.
[9]. جهت اطلاع بيشتر ر.ك: حسين واثقى، دعاهاى قرآن.


چرا در نماز، قنوت مستحب است؟ آيا اين حكم مستند قرآنى دارد؟

چنان كه پيش از اين نيز گذشت مستند و دليل وجوب يا استحباب احكام شرعى، فقط قرآن نيست بلكه روايات اهل بيت و... نيز مستند احكام شرعى هستند. قنوت در لغت به معنى دعا و عبادات با خضوع و خشوع است. خداوند در قرآن مى فرمايد: «حـفِظوا عَلَى الصَّلَوتِ والصَّلوةِ الوُسطى وقوموا لِلّهِ قـنِتين»(بقره،238) در انجام همه نمازها، به خصوص نماز وُسطى كوشا باشيد و با حالت قنوت (خضوع و خشوع) براى خدا قيام كنيد. برخى قنوت در اين آيه را به معنى همان قنوت در نماز مى دانند ولى غالب مفسران و فقيهان معتقدند، قنوت در اين آيه به همان معنى لغوى (خضوع و خشوع) مى باشد.[1] در هر صورت حتى اگر به اين آيه يا آيه 43 سوره آل عمران بر استحباب قنوت استدلال نشود ترديدى نيست كه قنوت يكى از اجزاى مستحب نماز است كه رسول خدا(صلى الله عليه وآله وسلم) و امامان معصوم(عليهم السلام) بسيار به آن توجه داشتند. در بعضى روايت ها اشاره شده كه چون در محضر خدا براى نماز مى ايستيم، دعا مى كنيم. جا داشت كه در پايان ركعت دوّم نيز كه ايستادن در محضر خدا تمام مى شود و به ركوع مى رويم خدا را ستايش كنيم و او را بخوانيم.[2]
[1]. ر.ك: بحارالانوار، علامه طباطبايى، ج 82، ص 195ـ194.
[2]. ر.ك: شيخ صدوق، علل الشرايع، ج1، ص260.


آيا هنگام انجام فريضه نماز، مى توان به جاى ذكر سجده از ذكر سجده واجب قرآن نيز استفاده نمود؟

به عنوان ذكرى كه در خصوص سجده وارد شده نمى توان استفاده كرد، اما به عنوان مطلق ذكر مانعى ندارد.[1]
[1]. اين مسئله از دفتر حضرت آيات عظام بهجت و فاضل استفتاء شد و شفاهاً چنين فرمودند.


آيامى توان ازسوره هاى سجده واجب قرآن در نماز مستحبى خواند؟

بله ،اگر كسى هر يك از اين چهار سوره را در نماز مستحبى بخواند، وقتى به آيه سجده واجب رسيد، بايد به سجده رود و سپس برخيزد و نماز را ادامه دهد و اين سجده ربطى به سجده هاى نماز ندارد.[1]
[1]. ر.ك: رساله توضيح المسائل، واجبات نماز، بحث «سجده واجب قرآن».


12345678910111213141516171819202122
 
پایگاه اطلاع رسانی صلات - ستاد اقامه نماز سازمان صدا و سیما    Email : zekr@irib.ir